Efekty Brexitu stają się coraz bardziej widoczne. Zgodnie z projektem nowej umowy regulującej status Gibraltar, obywatele Wielkiej Brytanii podróżujący na to brytyjskie terytorium zamorskie będą podlegać bardziej szczegółowym kontrolom granicznym – w tym kontrolom prowadzonym przez Hiszpanię.
Podwójne kontrole graniczne.
Na mocy opublikowanego projektu traktatu:
-
kontrole pierwszej linii będą prowadzone przez władze Gibraltaru,
-
kontrole „drugiej linii” – zgodnie z zasadami strefy Schengen – będą wykonywane przez hiszpańską straż graniczną.
Oznacza to, że Brytyjczycy lecący na Gibraltar będą musieli okazywać paszporty również funkcjonariuszom hiszpańskim, mimo że podróżują na własne terytorium zamorskie.
Charakter prawny umowy.
Projekt dokumentu (liczący ok. 1000 stron) ma formę międzynarodowego traktatu zawieranego pomiędzy:
-
Zjednoczonym Królestwem,
-
Królestwem Hiszpanii,
-
przy udziale instytucji Unii Europejskiej.
Umowa ma na celu:
-
dostosowanie statusu Gibraltaru do realiów po wystąpieniu UK z UE,
-
włączenie Gibraltaru do obszaru współpracy Schengen w zakresie swobodnego przepływu osób (bez formalnego członkostwa w UE),
-
zapewnienie podstawy prawnej do zniesienia fizycznej bariery granicznej między Gibraltarem a Hiszpanią.
Z prawnego punktu widzenia oznacza to, że:
-
Gibraltar nie stanie się częścią strefy Schengen jako państwo członkowskie,
-
ale będzie objęty mechanizmem stosowania przepisów Schengen w zakresie kontroli granicznych,
-
Hiszpania będzie działać jako państwo odpowiedzialne za wykonywanie części zobowiązań Schengen wobec tego terytorium.
Kogo dotkną zmiany?
Obywatele brytyjscy stanowią zdecydowaną większość podróżnych na Gibraltar – według danych lokalnego ministerstwa turystyki to około 86,5% wszystkich pasażerów odlatujących z lotniska w Gibraltarze. Nowy system oznacza dla nich dodatkowy etap kontroli przy wjeździe.
Zmiany nabierają znaczenia w kontekście pełnego wdrożenia nowych systemów kontroli wjazdu do strefy Schengen (m.in. systemu wjazdu/wyjazdu dla obywateli państw trzecich), planowanego na 10 kwietnia 2026 r.
Koniec „ostatniego muru”?
Jednym z celów porozumienia jest docelowe usunięcie 1,2-kilometrowego ogrodzenia oddzielającego Gibraltar od Hiszpanii. Hiszpański minister spraw zagranicznych, José Manuel Albares, określił tę zmianę jako symboliczne zniknięcie „ostatniego muru w Europie kontynentalnej”.
Model znany z innych miejsc.
Nowy system można porównać do rozwiązań stosowanych na londyńskiej stacji St Pancras International, gdzie pasażerowie pociągów Eurostar przechodzą zarówno brytyjską, jak i francuską kontrolę graniczną jeszcze przed odjazdem.
Transportem na lotniska w Londynie, zajmuje się polska firma, posiadająca wszelkie licencje i ubezpieczenia: White Eagle Cars. Klient, bezpieczeństwo i punktualność są naszym priorytetem, sprawdź nas a zawsze będziesz do nas wracał.
