Czy kierowca autobusu ma obowiązek wpuścić pasażerów przed czasem odjazdu?
Zimny poranek, wietrzne popołudnie albo typowy brytyjski deszcz. Na końcowym przystanku (terminus) stoi autobus. Silnik wyłączony, światła zgaszone, drzwi zamknięte. W środku widać kierowcę. Do planowego odjazdu zostało jeszcze 10 minut. Na przystanku gromadzą się pasażerowie, którzy pukają w drzwi, licząc na chwilę schronienia przed zimnem.
Drzwi jednak pozostają zamknięte.
Czy to zła wola kierowcy, czy działanie zgodne z przepisami?
Komfort pasażera kontra przerwa pracownika
Z perspektywy pasażera sytuacja wydaje się prosta: autobus stoi, jest pusty, dlaczego więc nie można do niego wejść?
Z punktu widzenia kierowcy w Wielkiej Brytanii sprawa wygląda zupełnie inaczej — i jest ściśle uregulowana przepisami prawa pracy oraz zasadami bezpieczeństwa.
Przerwa kierowcy w UK jest chroniona prawem
Kluczowe słowo to break — przerwa.
Kierowcy autobusów w Wielkiej Brytanii podlegają m.in.:
-
Working Time Regulations 1998,
-
GB Domestic Drivers’ Hours Rules,
-
wewnętrznym regulaminom operatorów (Arriva, Stagecoach, First Bus, GoAhead itd, którzy np. w Londynie podlegają pod TfL)
Kilku- lub kilkunastominutowy postój na pętli to często jedyna przerwa w trakcie długiego bloku jazdy. W tym czasie kierowca ma prawo:
-
zjeść posiłek,
-
skorzystać z toalety (znajdującej się poza pojazdem),
-
odpocząć psychicznie od hałasu i kontaktu z pasażerami,
-
sprawdzić podstawowy stan techniczny autobusu,
-
po prostu… odpocząć w ciszy.
Z punktu widzenia prawa przerwa przestaje być przerwą w momencie wpuszczenia pasażerów do pojazdu.
Od tej chwili kierowca:
-
sprawuje nadzór nad pasażerami,
-
ponosi odpowiedzialność za ich bezpieczeństwo,
-
odpowiada za ewentualne urazy lub zdarzenia losowe w pojeździe.
Jeśli pasażer wejdzie do autobusu podczas „pauzy” i ulegnie wypadkowi, a kierowca w tym czasie jest poza pojazdem lub korzysta z przerwy — odpowiedzialność może spaść na kierowcę i operatora.
Dlaczego autobusy są „podstawiane” dopiero tuż przed odjazdem?
W Wielkiej Brytanii standardem jest, że autobus zostaje otwarty 1–2 minuty przed planowanym odjazdem. Powody są bardzo konkretne:
1. Bezpieczeństwo
Przepisy zabraniają pozostawiania otwartego autobusu z pasażerami bez nadzoru kierowcy.
Ryzyko obejmuje:
-
wandalizm,
-
uruchomienie pojazdu przez osoby trzecie,
-
urazy w pojeździe stojącym bez obsługi.
2. Kwestie techniczne i ekologiczne
Podczas dłuższych postojów:
-
silnik musi być wyłączony (emisje, oszczędność paliwa),
-
ogrzewanie i klimatyzacja często nie działają,
-
systemy biletowe bywają nieaktywne.
Pasażerowie wchodzący do „nieaktywnego” autobusu często zgłaszają pretensje, mimo że pojazd formalnie nie jest jeszcze w ruchu.
A co z empatią i zdrowym rozsądkiem?
Choć przepisy są jasne, wielu operatorów w UK dopuszcza elastyczne podejście w określonych sytuacjach.
Kiedy drzwi mogą zostać otwarte wcześniej?
-
ekstremalne warunki pogodowe (silny mróz, ulewa, wichura),
-
obecność kierowcy w kabinie przez cały czas przerwy,
-
zgoda lub wytyczne danego operatora (np. Arriva w Londynie).
W takich przypadkach wpuszczenie pasażerów wcześniej jest gestem dobrej woli, a nie obowiązkiem.
Co może zrobić kierowca, a czego pasażerowie powinni być świadomi?
Jeśli do odjazdu pozostało 10 minut, kierowca ma pełne prawo:
-
nie otwierać drzwi — działa zgodnie z przepisami,
-
dać pasażerom jasny sygnał (gest, wskazanie zegarka lub tablicy odjazdów), zamiast ich ignorować,
-
otworzyć autobus kilka minut wcześniej, jeśli regulamin i sytuacja na to pozwalają.
Z kolei pasażerowie powinni pamiętać, że autobus stojący na pętli to przez chwilę „pokój socjalny” kierowcy, a nie aktywny środek transportu.
Wzajemny szacunek zamiast konfliktu
Kierowcy pracują dla ludzi — ale też mają prawo do odpoczynku.
Pasażerowie chcą komfortu — ale powinni rozumieć realia pracy transportu publicznego.
Czasem wpuszczenie pasażerów 5 minut wcześniej nic nie kosztuje.
Czasem zamknięte drzwi są jedynym sposobem, by kierowca mógł bezpiecznie wykonywać swoją pracę przez kolejne godziny.
Wzajemna wyrozumiałość to najlepszy rozkład jazdy dla wszystkich.
PS: Jeśli jesteś kierowcą autobusu w UK, to zapraszam do grupy na FB: Polscy kierowcy autobusów w Londynie i UK / PCV D Pomoc Praca Opinie Firmy