Jedna z najsłynniejszych ulic handlowych Europy – Oxford Street – może wkrótce przejść historyczną metamorfozę. Władze Londyn planują przekształcenie jej w przestrzeń w dużej mierze przeznaczoną dla pieszych. Jeśli projekt zostanie w pełni wdrożony, będzie to jedna z największych transformacji urbanistycznych w ścisłym centrum miasta od kilkudziesięciu lat – porównywalna z wcześniejszymi modernizacjami Trafalgar Square czy rozbudową stref przyjaznych pieszym nad Tamizą.

Oxford Street od lat zmaga się z problemami typowymi dla najbardziej obleganych metropolii świata:

• ogromne natężenie ruchu samochodowego i autobusowego,

• poziom zanieczyszczenia powietrza przekraczający dopuszczalne normy,

• przepełnione chodniki – szczególnie w okresie świątecznym,

• spadek atrakcyjności handlowej w obliczu rosnącej konkurencji e-commerce oraz zmian nawyków zakupowych.

To jedna z najbardziej ruchliwych ulic handlowych w Europie – w szczytowych okresach odwiedza ją nawet kilkaset tysięcy osób dziennie. Wąskie chodniki i intensywny ruch autobusów powodują tłok, trudności w przemieszczaniu się oraz zwiększone ryzyko wypadków.
 

Dodatkowo w ostatnich latach część lokali handlowych borykała się z problemem pustostanów i spadku prestiżu, zwłaszcza po pandemii COVID-19. Władze miasta postrzegają więc pedestrianizację jako impuls do odnowy i przywrócenia ulicy dawnego blasku.
 

Plan przewiduje stopniowe ograniczanie ruchu pojazdów prywatnych oraz reorganizację transportu publicznego. W praktyce oznacza to:

• znaczące ograniczenie wjazdu samochodów,

• możliwe zmiany tras autobusowych i przekierowanie ruchu,

• poszerzenie chodników,

• zwiększenie ilości zieleni i elementów małej architektury,

• stworzenie przestrzeni sprzyjającej spacerom, wydarzeniom plenerowym i turystyce.

Celem jest nie tylko poprawa bezpieczeństwa i jakości powietrza, ale także ożywienie handlu poprzez stworzenie bardziej atrakcyjnego środowiska zakupowego – podobnego do rozwiązań znanych z innych europejskich miast, gdzie deptaki stały się wizytówką centrów.

Projekt – jak większość dużych zmian infrastrukturalnych – budzi mieszane reakcje.

Zwolennicy podkreślają, że:

• deptak zwiększy komfort zakupów i spacerów,

• zmniejszy hałas oraz emisję spalin,

• przyciągnie więcej turystów i inwestorów,

• poprawi wizerunek Londynu jako miasta nowoczesnego i ekologicznego.

Krytycy wskazują natomiast na:

• utrudnienia komunikacyjne i wydłużenie tras przejazdu,

• ryzyko przeniesienia korków na sąsiednie ulice,

• problemy logistyczne dla dostawców i firm transportowych,

• potencjalne koszty dla lokalnych przedsiębiorców w okresie przejściowym.

Niektórzy eksperci zwracają uwagę, że powodzenie projektu będzie zależeć od dobrze zaplanowanej alternatywnej infrastruktury transportowej oraz skutecznych konsultacji społecznych.

Transformacja ma charakter etapowy. Obejmuje konsultacje społeczne, analizy środowiskowe i zatwierdzenie planów infrastrukturalnych. Część rozwiązań może zostać wdrożona w ciągu najbliższych kilku lat, jednak ostateczny harmonogram zależy od decyzji władz miejskich i wyników konsultacji z mieszkańcami oraz przedsiębiorcami.

Jeśli projekt zostanie w pełni zrealizowany, Oxford Street może stać się jedną z największych stref pieszych w Europie. Dla mieszkańców i odwiedzających oznaczałoby to:

• bardziej komfortowe spacery i zakupy,

• bezpieczniejszą przestrzeń w centrum miasta,

• wyższą jakość estetyczną i architektoniczną,

• zmiany w organizacji transportu i codziennych dojazdów.

Przekształcenie tej legendarnej arterii może całkowicie zmienić jej charakter – z zatłoczonego korytarza komunikacyjnego w reprezentacyjny miejski bulwar.
 

Dla jednych będzie to symboliczny krok w stronę zrównoważonego, ekologicznego miasta przyszłości. Dla innych – poważne wyzwanie logistyczne. Jedno jest pewne: jeśli plan dojdzie do skutku, centrum Londynu czeka jedna z najważniejszych przemian w XXI wieku.